Diagnoza procesów integracji sensorycznej
w Centrum
- Czas: 3 spotkania (każde 60 minut)
- Koszt diagnozy: 550 zł
Jak wygląda diagnoza integracji sensorycznej (SI)?
Diagnoza przetwarzania sensorycznego obejmuje trzy spotkania:
Na pierwsze spotkanie przychodzą sami rodzice (lub jeden rodzic) bez dziecka. Tu przeprowadzany jest wywiad dotyczący okresu ciąży, porodu i dotychczasowego rozwoju dziecka (warto mieć przy sobie książeczkę zdrowia dziecka, badania medyczne, ewentualne diagnozy od specjalistów zajmujących się dzieckiem, czy opinie ze żłobka, przedszkola/szkoły). Rodzice proszeni są również o wypełnienie Kwestionariusza Sensomotorycznego.
W drugim spotkaniu biorą udział same dzieci (w sytuacji problemu z separacją z rodzicem możliwa jest obecność opiekuna). Spotkanie obejmuje: obserwację spontanicznej aktywności dziecka na sali terapeutycznej, ocenę rozwoju psychoruchowego, próby kliniczne, ocenę planowania motorycznego (praksji), Testy Południowo-Kalifornijski (dzieci od 4 r.ż., bez innych niepełnosprawności uniemożliwiających ich wykonanie).
Trzecie spotkanie to wydanie i omówienie wyników diagnozy. Na to spotkanie przychodzą sami rodzice bez dziecka. Podczas rozmowy przedstawione są wnioski dotyczące funkcjonowania sensomotorycznego dziecka i przedstawione zostają indywidualne zalecenia oraz program terapii dla dziecka. Jest to również dobry czas na zadawanie pytań.
W jakim wieku dziecka można wykonać diagnozę SI?
Najczęściej diagnozę integracji sensorycznej (SI) przeprowadza się u dzieci od około 4. roku życia, ponieważ od tego wieku możliwe jest zastosowanie klasycznego narzędzia diagnostycznego SI, jakim są Południowo-Kalifornijskie Testy Integracji Sensorycznej opracowane przez A. Jean Ayres. Testy te zostały skonstruowane i wystandaryzowane właśnie dla dzieci od tego etapu rozwoju, ze względu na możliwości komunikacyjne i umiejętność wykonywania poleceń.
Jednak już wcześniej (nawet niemowlęta) warto jest ocenić ryzyko zaburzeń integracji sensorycznej (obserwacja, wywiad, trudności rozwojowe, wybrane próby). Diagnozę taką przeprowadza certyfikowany terapeuta SI. Wczesna ocena pozwala wesprzeć dojrzewający układ nerwowy tak aby nie narastały trudności rozwojowe mające podłoże w zaburzeniach sensorycznych.
Po co wykonywana jest diagnoza integracji sensorycznej?
Dzięki diagnozie można określić, czy obserwowane problemy wynikają z zaburzeń integracji sensorycznej, czy mają inne podłoże. Pozwala to uniknąć błędnych interpretacji zachowania dziecka, takich jak przypisywanie mu braku motywacji, nieposłuszeństwa czy lenistwa, kiedy w rzeczywistości trudności wynikają z przeciążenia lub niewłaściwego przetwarzania bodźców.
Jeżeli z diagnozy integracja sensorycznej wynika, że dziecko potrzebuje terapii to właśnie na podstawie wyników diagnozy jest planowane indywidualne wsparcie. Terapia jest zawsze procesem indywidualnym, dostosowanym do potrzeb konkretnego dziecka. Diagnoza pozwala określić, które systemy sensoryczne funkcjonują prawidłowo, a które wymagają wsparcia, dzięki czemu terapia nie ma charakteru ogólnego, lecz jest celowana i świadomie zaplanowana.
Wnioski z diagnozy dostarczają konkretnych wskazówek dotyczących codziennego postępowania z dzieckiem. Ułatwiają zrozumienie przyczyn zachowań dziecka oraz podpowiadają, jak organizować otoczenie, plan dnia i aktywności w taki sposób, aby zmniejszyć przeciążenie sensoryczne i wspierać rozwój samoregulacji.
Zalecenia z diagnozy mogą być również wykorzystywane w przedszkolu i szkole, pomagając nauczycielom lepiej dostosować wymagania edukacyjne, tempo pracy oraz warunki w grupie do możliwości dziecka. Dzięki temu dziecko otrzymuje spójne wsparcie zarówno w domu, jak i w placówce edukacyjnej, co zwiększa jego poczucie bezpieczeństwa i komfortu.
Nie tylko integracja sensoryczna?
Podczas diagnozy integracji sensorycznej bardzo często udaje się zidentyfikować szerszy kontekst trudności, który wykracza poza same procesy sensoryczne dziecka. Choć głównym celem diagnozy jest ocena funkcjonowania układu nerwowego dziecka, to szczegółowy wywiad z rodzicami oraz obserwacja relacji dziecko-dorosły pozwalają dostrzec także inne czynniki wpływające na zachowanie i rozwój dziecka.
W trakcie rozmów bywa widoczne, że część trudności dziecka jest wzmacniana przez sposób organizacji codziennego życia, nadmiar bodźców, brak przewidywalności, niespójne zasady lub nieadekwatne oczekiwania rozwojowe. Zdarza się również, że rodzice, działając w dobrej wierze, reagują na zachowanie dziecka w sposób, który nieświadomie nasila jego przeciążenie sensoryczne lub trudności emocjonalne. Diagnoza pozwala to zauważyć i nazwać bez oceniania czy obwiniania.
Proces diagnostyczny często ujawnia także potrzeby i trudności samych rodziców np. zmęczenie, bezradność, stres czy brak wiedzy na temat rozwoju sensorycznego dziecka. Dzięki temu specjalista może zaproponować nie tylko terapię dla dziecka, ale również konkretne wskazówki wychowawcze, wsparcie psychoedukacyjne lub zasugerować konsultację z innym specjalistą.
Często diagnoza integracji sensorycznej staje się punktem wyjścia do całościowego wsparcia rodziny, a nie jedynie oceną dziecka. Pomaga uporządkować trudności, oddzielić to, co wynika z funkcjonowania sensorycznego, od tego, co jest związane z relacjami, środowiskiem i wychowaniem. Daje to szansę na realną zmianę i poprawę funkcjonowania nie tylko dziecka, ale całej rodziny.
Specialiści w Centrum
Temat: Diagnoza integracji sensorycznej
Aleksandra Kawa
psycholog, terapeuta integracji sensorycznej